Te’ ts'íiba’ k payalt’aantike’ex a k’ajóolte’ex waxaktúul máako’ob ku péeksiko'ob  máasewáal t’aano'ob tu noj lu’umil Guatemala yéetel Colombia. Máaxo'ob ku táakpajalo’ob ichil u Múuch’ Meyajil Katalíisador utia’al  Activismo Digital ti’ Máasewáal T’aano'ob.

Le Múuch’ Meyajil Katalíisadora’ u yich u meyajil kanlajump’éel ja’abo’ob ti’ kaambalil ichil u mola’ayil Rising Voices, yéetel xan u tsikbal mantats’ yéetel ya’abkach juntúulal máaxo’ob ku t’aaniko’ob máasewal t’aano’ob ku ya’aliko’ob tak u meyajtiko’ob internet yéetel ba’alo’ob digitales ti’al u ts’áiko’ob k'ajóoltbil yéetel xan u mu'uk'ankúuntik u t'aano'ob.

Tu ja’abil 2023, u 63 % ti’ le kaajnalilo’obo wey yo’ok’ol kabe’ ku meyaj ti’ob internet, ma’ tu xaantale’ yaan u k’uuchul min kaʼa jaats tiʼ, chéen ba’ale’, ya’abkach ba’alo’ob na'aksa’an ti’ le  interneto’ ich ingles yaan (óoli’ u 50% le paginas  k’ajóolta’ano’obo’) yéetel ich chino, jach máan pachil yaan le kastelano’ t’aano’ yéetel le alemáno’. Tu lu’umil Ameerica Latinae’ kex ya’ab máaxo’ob t’aanik le kastelan t’aano’ yéetel le portugueso’ ku t’a’anaj xan ichil kinientos sesentaaj t’aanob ti’ tu láakal le lu’umila’, tuláakal ayik’alo’ob tu miatsililo’ob, u k’ajóolalilo’ob yéetel xan u noj beejil u bisiko’ob tsikbalilo’ob.

Ts’o’ok u máan óoxp’éel jatsil meyaj beeta'ab yéetel  29 juntúulal máaxo’ob táakpajo’ob ku t’aaniko’ob máasewal t’aano’ob tu lu’umil México. Bejla'e’ k- e'esikte'ex u yáax muuch’il le máaxo’ob táakpajo’ob ti’ Guatemala ku t’aaniko’ob Maya Mam, Maya Uspanteko, Maya Kaqchikel yéetel  Maya K’iche’ yéetel xan tu lu’umil Colombia yaan máaxo’ob ku t’aaniko’ob Nam Trik, Wayuunaiki, Quechua Qatsu yéetel Nasa Yuwe.

U yéeya’al le máaxo’ob táakpajo’obo’ ku ts’a’ik táanil u  jejeláasil  t’aano’ob, u Ja’abilo’ob yéetel jejeláas máako’ob,  bey xan jeʼel bix u táakpajal le kaajo’obo’ u meyajto’ob jujump’éelil le meyajo’obo’. Ti’ le k'áat chi'oba’ je'el u páajtal a k'ajóoltik  u kuxtal le u muuch’ máaxo'ob ku meyajo’ob ti’ jejeláas lu'umilo'ob je'ex bix xan  u t'aano'obe’,  ku  tialintiko’ob nu’ukulilo’ob  digitalo’ob utia’al u meyajo’ob tu’ux ku síijil  u beetiko’ob diccionarios,  guías etnobotánicas, u suutiko’ob k’aayo’ob utia’al paalal, ts’íibo’ob uti’al mejen paalalo’ob, ba’alo’ob uti’al u’uybij yéetel ilbij bey xan yéetel u láak’ ba’alo’ob. Uláak ba’al láayliʼ kʼaʼanaʼan xane’  tuláakal le meyajo’obo’ ku táakbesiko’ob yéetel ku ts’a’ik utsil  ti’ u kaajalo’ob.